Nasugbu

Gikan sa Bikol Sentral na Wikipedia, an talingkas na ensiklopedya
Jump to navigation Jump to search
Nasugbu
NasugbuHalljf9999 03.JPG
An opisyal na selyo kan Nasugbu
Selyo
Kinamumugtakan kan Nasugbu
Kinamumugtakan kan Nasugbu
Tagboan: 14°4′12″N 120°37′48″E Tagboan: 14°4′12″N 120°37′48″E
NasyonFilipinas
PigtugdasEnero 31, 1947
Pamamahala
 • Electorado78,277 votantes (9 Mayo 2019)
Hiwas
 • Kabuuhan278.51 km2 (107.53 sq mi)
Populasyon
(Agosto 1, 2015)[1]
 • kabuuhan134,113
 • Densidad480/km2 (1,200/sq mi)
 • Saro
30,482
Economia
 • Klaseprimero klaseng banwaan
 • Ingresos₱322,271,404.17 (2016)
Kodigo nin postal
4231
PSGC
041019000
Kodigo telefonico43
TataramonTataramon na Tagalog
Websityowww.nasugbu.gov.ph

An Nasugbu sarong primera klaseng banwaan sa probinsya kan Batangas, Filipinas. An designadong zip code kaini iyo 4231.
Sosog sa sensus kan 1 Agosto 2015, igwa ining 134,113 katawong nag-eerok digdi sa 30,482 kaharongan.

Igwa ining sukol na 278.51 kilometro kwadrado.

Mga barangay[liwaton | liwaton an gikanan]

An Nasugbu nababanga sa 44 na barangay.

  • Aga
  • Balaytigui
  • Banilad
  • Barangay 1 (Pob.)
  • Barangay 2 (Pob.)
  • Barangay 3 (Pob.)
  • Barangay 4 (Pob.)
  • Barangay 5 (Pob.)
  • Barangay 6 (Pob.)
  • Barangay 7 (Pob.)
  • Barangay 8 (Pob.)
  • Barangay 9 (Pob.)
  • Barangay 10 (Pob.)
  • Barangay 11 (Pob.)
  • Barangay 12 (Pob.)
  • Bilaran
  • Bucana
  • Bulihan
  • Bunducan
  • Butucan
  • Calayo
  • Catandaan
  • Kaylaway
  • Kayrilaw
  • Cogunan
  • Dayap
  • Latag
  • Looc
  • Lumbangan
  • Malapad Na Bato
  • Mataas Na Pulo
  • Maugat
  • Munting Indang
  • Natipuan
  • Pantalan
  • Papaya
  • Putat
  • Reparo
  • Talangan
  • Tumalim
  • Utod
  • Wawa

Pangaran[liwaton | liwaton an gikanan]

An istorya kun napano ta nangaranan an lugar "Nasugbu", ta kaidto daang pag'abot kan mga Kastila hinapot an sarong nagsasapna na babaeng tagaduman kun anong apod kan lugar ("¿Cómo se llama este pueblo?"). Nataon an pigsasapna nagsusupay na. Palibhasa dai nakasabot, an huna kan parasapna pigtutuyaw an pigluluto niya, kaya an sabi niya, ""Nasubo na po iyan, eh, kaya ganyan" . Huna kan Kastila an nadangog niyang "Nasubo" iyo si pangaran.

Mga Taram[liwaton | liwaton an gikanan]

Mayoria kan tagaNasugbu mga Tagalog. Pero an mga taon na nakaagi, igwang dakul na pagdugang nin mga Bisaya sa Barangay Wawa asin sa kataraid, kaya dakul na an nadadangog nagtataram Cebuano. Igwa pa man nagtataram Kastila gibo kan si nagkatarada na mga dugong Kastila. An Ingles tinataram parati kan si mga may mga inadalan.

Relihiyon[liwaton | liwaton an gikanan]

Mga Katoliko an kadaklan kan mga Nasugbuguenos. Kaya dawa suway an gobyerno sa Simbahan, an piyesta, Desyembre 3, deklaradong daing opisina. An banwaan iyo an saro sa pinakaimportanteng sentro nin Katolisismo. Ini sakop kan Arkedioseses nin Lipa. An patrona kaini iyo si San Francisco Xavier. Patrona naman si San Lorenzo Ruiz kan banwaan. An menoriya kaapil sa ibang relihiyon arog kan Iglesia ni Cristo, Mormon, asin mga inapod na Born-Again.

Heograpiya[liwaton | liwaton an gikanan]

Ehemplo kan topograpiya kan Nasugbu, Batangas. An munisipyo nin Nasugbu nabibisto sa nag'alon'alon na mga bulod, mahiwas na kapatagan asin kaomahan na natutubigan na toltol.
Inaapod na "12 Peaks" kan Mt. Batulao sa Nasugbu, Batangas

Ini nabugtak sa 14:05:51N (14.0975) latitud asin 120:35:56E (120.5988) longitud.An Nasugbu napapagdolonan sa amnayan kan mga banwaan nin Maragondon, Magallanes asin kan Alfonso sa probinsya nin Cavite; sa subangan kan mga banwaan nin Laurel, Calaca asin kan Balayan; sa habagatan kan Lian asin Tuy; sa solnopan kan Dagat kan Habagatan Tsina. Ini an pinakadakulang banwaan sa Solnopan Batangas na may hiwas na 276.33 km².

Pagpalaog sa sentro, paagi sa tinampong nasyunal, maagihan an kapawaan nin tubo, mais asin paroy, mga bulod-bulod asin mga bukid. An tereno na'anhay paibaba sa Dagat kan Habagatan Tsina. Huli sa kamugtakan niya an mayor na kabuhayan sa Nasugbu yaon sa agrikultura asin pagsisira.

An byahe pasiring Manila mga 102 kilometro na naagi sa Siyudad nin Tagaytay. Kun hale sa kabesera kan probinsya (an siyudad nin Batangas),an distansya mga 70 kilometro.

Ekonomiya[liwaton | liwaton an gikanan]

Mayo pa bantog an Boracay, an mga baybayon kan Nasugbu darayohon kan mga turista huli ta ini harani sana sa Manila, orog na pagsesemana santa.

An gobyerno man maigot na mamantener an mga natural na kagayonan sa palibot arog kan mga berdeng kadlagan asin mga magapo na kabukiran na pwedeng baklayan kan mga turista. Saro kaining nakakaganyat na lugar iyo an Karakawa, mga tangga-tanggang mga garo kawa' na gapong parigosan. An pinakasadit kaini garo jacuzzi pakasadit asin an pinakadakula nagsusukol na 25 metro kwadrado. An mga kawang parigosan anom na metro an rarom asin pwede ka pa ngane magdakopdakop nin sira.

An sentro kan hanapbuhay yaon sa agrikultura kaya dakul an kaomahan nin tubo, paroy, mais, niyog, asin mga prutas. Harong man ini kan dakulaon na asukarera, an Central Azucarera Don Pedro.

Huli gayod ta yaon igdi an paragibo nin asukar, dakul man nagburutwa na mga negosyo sa paggibo nin mga "hamis". Ini lang an banwaan sa Luzon na may "bibingkahan" sa merkado publiko. Seguro may sampolong klaseng mahamis na lutong pulotan igdi, laen pa kan mga luto na nakakaagid kan mga preparasyon sa ibang lugar sa Filipinas. Yaon man igdi makukua an pinahamis na ube, pinahamis na niyog.

Demograpiko[liwaton | liwaton an gikanan]

Sensus nin Populasyon kan
Nasugbu
TaonTawo±% p.a.
1903 6,680—    
1918 12,423+4.22%
1939 19,820+2.25%
1948 23,668+1.99%
1960 34,845+3.28%
1970 46,849+3.00%
1975 50,822+1.65%
1980 59,405+3.17%
1990 75,515+2.43%
1995 83,874+1.99%
2000 96,113+2.96%
2007 113,926+2.37%
2010 122,483+2.67%
2015 134,113+1.74%
Toltolan: Philippine Statistics Authority[2][3][4][5]

Toltolan[liwaton | liwaton an gikanan]

  1. https://www.psa.gov.ph/sites/default/files/attachments/hsd/pressrelease/R04A.xlsx.
  2. Sensus kan Populasyon (2015). "Rehiyon IV-A (Calabarzon)". Kabuuhang Populasyon kan lambang Provincia, Syudad, Banwaan asin Barangay. PSA. Retrieved 20 Jun 2016. 
  3. Census of Population and Housing (2010). "Rehiyon IV-A (Calabarzon)". Kabuuhan populasyon sa lambang Provincia, Syudad, Banwaan asin Barangay. NSO. Retrieved 29 Jun 2016. 
  4. Mga Sensus kan Populasyon (1903–2007). "Rehiyon IV-A (Calabarzon)". Table 1. Population Enumerated in Various Censuses by Province/Highly Urbanized City: 1903 to 2007. NSO. 
  5. "Province of Batangas". Municipality Population Data. LWUA Research Division. http://122.54.214.222/population/MunPop.asp?prov=BAS&province=Batangas. Retrieved on Disyembre 17, 2016. 

Mga panluwas na takod[liwaton | liwaton an gikanan]

Selyo kan Provincia nin Batangas
Mga Syudad asin Banwaan kan Batangas
Mga Syudad: Batangas | Lipa | Tanauan
Mga Banwaan: Agoncillo | Alitagtag | Balayan | Balete | Bauan | Calaca | Calatagan | Cuenca | Ibaan | Laurel | Lemery | Lian | Lobo | Mabini | Malvar | Mataas na Kahoy | Nasugbu | Padre Garcia | Rosario | San Jose | San Juan | San Luis | San Nicolas | San Pascual | Santa Teresita | Santo Tomas | Taal | Talisay | Taysan | Tingloy | Tuy