Raul Roco

Gikan sa Bikol Sentral na Wikipedia, an talingkas na ensiklopedya
Maglukso sa: paglibotlibot, hanapon
Si Raul Roco kan siya Sekretaryo kan Edukasyon

Si Raul Sagarbarria Roco (Oktobre 26, 1941Agosto 5, 2005) naging sarong pulitiko sa Filipinas. Siya an paradara nin estandarte kan Aksyon Demokratiko na pigpundar niya kan 1997 bilang behikulo sa saiyang pagkandidatong presidente kan Filipinas kan 1998 asin 2004. Dati siyang senador asin Sekretaryo kan Departamento nin Edukasyon sa irarom kan administrasyon ni Gloria Macapagal-Arroyo. Maigot niyan iprinomotir an honesto asin marhay na pagpapadalagan nin govierno kaya man naging makosog an suporta saiya kan mga botanteng jovenes.

An agom nya iyo si Sonia Cubillo Malasarte na taga-Bohol asin nagbunga an saindang pagsasaro nin anom na aki na iyo sinda: Robbie Pierre, Raul Jr., Sophia, Sareena, Rex asin si Synara. Nagadan sya kan Agosto 5, 2005 sa edad na 63 anyos.

Kaamayan kan buhay asin edukasyon[liwaton | liwaton an gikanan]

Harong sa Sta. Cruz, Syudad nin Naga

Si Raul Roco namundag sa Syudad nin Naga kan Oktobre 26, 1941 sa mga magurang nyang iyo sinda Sulpicio A. Roco, sarong parauma asin si Rosario Orlando Sagarbarria, sarong paratukdô sa eskwela publika.

Sa edad na sampulò (10) natapos ni Roco an elementarya, asin an sekundarya sa Ateneo de Naga sa edad na 14 anyos. Nagtapos syang magna cum laude sa San Beda College sa Manila sa edad na 18 anyos sa kursong Bachiller de Artes, major sa Ingles. Sa parehong kolehiyo nya man nakua an titulong Bachelor of Laws asin an onrang Abbott Awardee for Over-All Excellence.

Bilang sarong Bedan, siya an nagsurat kan titik kan San Beda College Alma Mater Song asin naging pamayo kan pankolehiyong babasahon na The Bedan.

Pig-adalan nya sa Unibersidad kan Pennsylvania, Estados Unidos, an Comparative Law kasabay kan pag-adal nya nin Multinational Studies sa Wharton School. Siya pig-onrahan nin pitong doctoral degrees sa manlainlain na unibersidad.

Huli sa saiyang paghingoang pambihira, napili siyang presidente kan National Union of Students asin napabilang man sa Ten Outstanding Young Men of the Philippines (TOYM) kan taon 1964.

Sya man an pinakaaking delegadong Bikolano sa Constitutional Convention kan 1971 asin siring man an pinahuben na nagin presidente kan Integrated Bar of the Philippines (1983-1985).

Pulitikal/profesyunal na karera[liwaton | liwaton an gikanan]

Dakol na taon nagpraktis sya sa pagka-abogado alagad naglaog sa politika. Nagin syang representante kan segundo distrito kan Camarines Sur (1987-1992) na kun saen nasambitan sya kan Ford Foundation asin kan UP Institute of Strategic and Development Studies (ISDS) na iyo an pinakamahusay na lehislador duman sa ika-8 Kongreso.

Komo senador[liwaton | liwaton an gikanan]

Duwang termino nagin man syang senador (1992-2001) kan Filipinas asin dakol syang leyes na napapasar na nagdarang dakolang pakinabang sa banwaan.

Siya an autor kan ley na nagreporma kan central banking system kaya naapod siyang "Ama kan Bangko Sentral". Siya man an nag-ama kan "Intellectual Property Code" asin kan "Securities Regulation Code."

Naapod man syang "Honorary Woman" por medyo kan mga layi na pinahaman nya na nagtaas kan dignidad kan mga Pilipina asin nagpalakbang kan mga oportunidad ninda sa pag-asenso sa buhay. An mga leyes na ini para sa babae iyo an ""Women in Nation Building Law", an "Nursing Act,", an "Anti-Sexual Harrassment Law," an "The Child and Family Courts Act", asin an "Anti-Rape Law,"

Husto na sana an pagmakulog nya sa mga Pilipinong nagtratrabaho sa luwas kan Pilipinas asin napawara nyang saysay idtong ley na nagreresulta sa "na dodobleng pagbubuwis" kan mga OFW. Pirang beses, napili asin pinaghukoman syang "Outstanding Senator" kan dakul na mga organisasyon huli ta mahigos syang senador asin dakul an nahaman sa katongdan nyang pagka-senador.

Pinawàran nyang saysay man an "Anti-Subversion Law" asin kun ano-ano pang mga leyes pinapasar nya sa Senado ngani magrikas an pag-administrar kan hustisya.

Komo sekretaryo nin edukasyon[liwaton | liwaton an gikanan]

Kan sya nagin Sekretaryo kan Edukasyon, sya pa sana an nagpa-otob kan sinasabing libreng pagpaadal sa elmentarya asin hayskul. Tina'wan nya man nin oportunidad na mapagantad an adal asin dunong kan mga maestra sa eskwela publika sa pagigin mga iskolar ninda asin pina-bidding nyang hayag-hayag an pagbakal gamit sa mga eskwelahan mala ta grabi an naademohan kan Department of Education sa gasto.

Nagwalong bulan lang sya totoo na nagtukaw bilang Sekretarya sa Edukasyon.

Kandidatura pagkapresidente[liwaton | liwaton an gikanan]

1998[liwaton | liwaton an gikanan]

Si Roco inorganisar an Aksyon Demokratiko asin nagkandidato para presidente kan 1998. Mantang dai nakaluwas, nakakua sya nin halangkaw na boto bilang sarong independyenteng kandidato.

2004[liwaton | liwaton an gikanan]

Nag-ikaapat si Roco sa pirilian na ginana ni Gloria Macapagal-Arroyo.

Kagadanan[liwaton | liwaton an gikanan]

Lulubngan ni Raul Roco sa Sto. Niño Memorial Park
Raul S. Roco Library

Kan 5 Agosto 2005, nagadan si Raul Roco sa cardiac arrest huli kan kanser sa prostata, sa St. Luke's Medical Center sa ciudad nin Quezon. Piglubong siya kan Agosto 11 sa ciudad nin Naga, Camarines Sur.[1]

An saiyang nabalo, Sonia, nadaog sa pagkasenador sa irarom kan Genuine Opposition (dating United Opposition) kan eleksyon kan Mayo 14, 2007 asin pigrerepresentar pa man giraray an partido na pigtugdas nya, Aksyon Demokratiko, sa paglaom kan padagos na pinònan kan saiyang agom.

Mga panluwas na takod[liwaton | liwaton an gikanan]

Ginunoan[liwaton | liwaton an gikanan]