Entropiya

Gikan sa Bikol Sentral na Wikipedia, an talingkas na ensiklopedya
Jump to navigation Jump to search
Entropiya
Bistadong mga simboloS
Yunit na SIjoules kada kelvin (J⋅K−1)
Sa basehang yunit nin SIkg⋅m2⋅s−2⋅K−1

An entropiya (Ingles: entropy) iyo sarong siyentipikong konsepto, pati naman nasusukol na pisikal na karakter na iyo harus pigtatakod sa istado nin pagkawarak, purakan, o dae-pagkasiguro. An termino asin konsepto iyo nagagamit sa dibersong mga lado, gikan sa klasikal na termodinamika, kun sain ini enot na nabisto, pasiring sa mikroskopikong deskripsyon kan kapalibotan sa estadistikong termodinamika, sagkod sa mga prinsipyo kan impormasyong teorya.

Nakaguno ini nin mahiwas na rango nin aplikasyon sa kimika asin pisika, sa mga biyolohikal na sistema asin an saindang relasyon sa buhay, sa kosmolohiya, ekonomika, sosyolohiya, siyensya nin panahon, pagbabago nin klima, asin impormasyong sistema kabali an transmisyon kan impormasyon sa telekomunikasyon.

Etimolohiya[liwaton | liwaton an gikanan]

Si Rudolf Clausius (1822–1888), an kagmokna kan konsepto nin entropiya

An termodinamikong kantidad na ini iyo nagamit kan 1850 ni Rankine. Naggamit siya nin mga ngarang (sa Ingles) 'the thermodynamic function' asin 'heat-potential'.[1] An terminong 'entropiya' iyo pigheras kan 1865 nin Alemanyang pisiko na si Rudolph Clausius, saro sa mga nangengenot na kagtogdas kan lado nin termodinamika, na iyo naggamit kan kantidad kan 1854.[2] Pigpormular ni Clausius ini bilang simbag sa dibisyon kan inpinitisimong bilang nin init sa biglaang temperatura.

Sa Aleman, inisyal niya ining pigpaliwanag bilang Verwandlungsinhalt, sa pagpalis bilang kontentong transpormasyon, sagkod dagos niyang pigmokna an terminong entropiya gikan sa Griyegong taramon para sa transpormasyon. Sa pagrepera sa mikroskopikong konstitusyon asin istraktura, kan 1862 si Clausius pighiling an konsepto na may boot-sabohon na "disgregasyon". [3]

Relasyon sa mga ley nin termodinamika[liwaton | liwaton an gikanan]

An entropiya minahula na an nagkapirang proseso iyo dae-maibabalik liwat o imposible, dae kabali an mga kinakaipo sa dae pagbalgar sa konserbasyon kan enerhiya, ini iyo mahihiling sa enot na ley nin termodinamika. An entropiya iyo sentral sa ikaduwang ley nin termodinamika, na minasabi na an entropiya kan isoladong sistemang nawalat sa ispontanyos na ebolusyon dae mababa sa pagdalagan nin oras, huli ta sinda pirming minaabot sa istado nin termodinamikong equilibrium, kun sain an entropiya iyo pinakahalangkaw.

Hilingon man[liwaton | liwaton an gikanan]

Panluwas na takod[liwaton | liwaton an gikanan]

Toltolan[liwaton | liwaton an gikanan]

  1. Truesdell, C. (1980). The Tragicomical History of Thermodynamics 1822–1854, Springer, New York, ISBN 0-387-90403-4, page 215.
  2. Brush, S.G. (1976). The Kind of Motion We Call Heat: a History of the Kinetic Theory of Gases in the 19th Century, Book 2, Statistical Physics and Irreversible Processes, Elsevier, Amsterdam, ISBN 0-444-87009-1, pp. 576–577.
  3. Brush, S.G. (1976). The Kind of Motion We Call Heat: a History of the Kinetic Theory of Gases in the 19th Century, Book 2, Statistical Physics and Irreversible Processes, Elsevier, Amsterdam, ISBN 0-444-87009-1, p. 577: "[Clausius] did introduce in 1862 the concept of "disgregation," defined as a quantity dependent on molecular arrangements".