Kitkilat

Gikan sa Bikol Sentral na Wikipedia, an talingkas na ensiklopedya
Jump to navigation Jump to search
Mga kitkilat na gikan sa kalangitan pasiring sa kadagaan

An kitkilat o kikilat (Ingles: lightning) iyo sarong natural na nangyayari na elektroistatikong diskarga durante sa duwang elektrikal na kargadong rehiyon, parehas sa atmospera o an saro sa kadagaan, temporaryong pigparehas an saindang mga sadiri, na nagkawsa sa biglaang pagluwas nin harus sarong gigajoule nin enerhiya.[1][2][3]

An diskarga pwedeng maghimo nin mahiwas na rango nin elektromagnetikong radiasyon, gikan sa mainiton na plasma na namokna sa marikas na paghiro kan mga elektron, pasiring sa brilyanteng pag-ilaw nin nahihiling na liwanag sa porma kan itom-na-lawas na radiasyon. An kitkilat minakawsa nin urog-udog, sarong tanog gikan sa shock wave na nahahaman bilang gas sa bisinidad kan diskarga asin nagkakaigwa nin biglaang paglangkaw sa presyon. An kitkilat nangyayari harus kasabay nin mga pag-uran pati naman sa iba pang mga enerhetikong sistema nin panahon, pero an bulkanikong kitkilat pwede man mangyari durante sa pagputok kan bulkan.

An tolong pangenot na klase nin kitkilat iyo nalalain sa kun sain sinda nangyayari: pwede sa laog kan sarong thundercloud, sa tahaw nin duwang lain na urap, o sa tahaw kan sarong urap asin kadagaan. An iba pang nagkapirang mga naoobserbahang baryente iyo kabali an "init na kitkilat", na nahihiling sa harayong distansya pero dae nadadangog; an "alang na kitkilat" na pwedeng magkawsa nin sulo sa kadlagan; asin an "bolang kitkilat" na bihira sanang maobserbahan sa siyensya.

Panluwas na takod[liwaton | liwaton an gikanan]

Toltolan[liwaton | liwaton an gikanan]

  1. Maggio, Christopher R.; Marshall, Thomas C.; Stolzenburg, Maribeth (2009). "Estimations of charge transferred and energy released by lightning flashes in short bursts" (in en). Journal of Geophysical Research: Atmospheres 114 (D14): D14203. doi:10.1029/2008JD011506. ISSN 2156-2202. Bibcode2009JGRD..11414203M. 
  2. "SEVERE WEATHER 101 - Lightning Basics". nssl.noaa.gov. Retrieved October 23, 2019. 
  3. "Lightning Facts". factsjustforkids.com. Retrieved October 23, 2019.