Syudad nin Legazpi

Gikan sa Bikol Sentral na Wikipedia, an talingkas na ensiklopedya
Jump to navigation Jump to search
Syudad nin Legazpi
Official seal of Syudad nin Legazpi
Kinamumugtakan
Mapa kan Albay na ipinapahiling an kinamumugtakan kan syudad kan Legazpi
Mapa kan Albay na ipinapahiling an kinamumugtakan kan syudad kan Legazpi
Gobyerno
Rehiyon Rehiyon Bikol (Region V)
Probinsya Albay (Capital)
Mga Distrito Segundo distrito kan Albay
Mga Barangay 70
Klase nin Ganar: 1a klaseng syudad; urban
Alkalde Noel E. Rosal (Lakas-CMD)
Nagin ciudad Hunyo 12, 1959
Pisikal na Kamugtakan
Hiwas 204.20 km²
Populasyon

     Total (2000)      Densidad


196,639, (2015 estima)
769/km²
Coordinates 13°8' N 123°44' E

An Syudad nin Legazpi (Filipino: Syudad ng Legazpi; Tagalog: Lungsod ng Legazpi; Ingles: City of Legazpi) sarong primera klaseng ciudad asin an kapitolyo kan Provincia kan Albay sagkod an rehiyonal na sentro kan Rehiyon Bikol. Sa sukol na 204.20km², igwang 179,481 katawong nag-eerok digdi segun sa sensus kan 2007. Huli kaiyan ini an pinakamatawong ciudad sa enterong rehiyon asin an rehiyonal na sentro. Namomogtak an ciudad sa isla nin Luzon.

Huli ta nasa sentro man kan geograpikal na sentro kan peninsula asin yaon sa tahaw kan duwang isla-provincia nin Catanduanes sagkod Masbate, an Cuidad kan Legazpi an pinakaporo asin huring terminal kan Philippine National Railways (PNR) sa bandang habagatan.

An ciudad an tukawan esklesyastiko nin Diocese kan Legazpi asin halos gabos kan mga naka-istar sa ciudad mga Romano Katoliko.

Uusipon[liwaton | liwaton an gikanan]

An pig'aapod ngunyan na Syudad kan Legazpi hali sa pangaran ni Miguel López de Legazpi, an Kastilang konquistador na nagsakop kan mga Isla nin Pilipinas kan 1565. An pamilya niya hale sa Legazpi, España na sarong banwaan sa Guipuzcoa, España.

An Legazpi itinindog kan mga kinatong nag-iistar kan dating barangay nin Sawangan sa daga ni Gat Ibal, sarong pamayo na namamahala kan Albay. An mga tawo naka-istar sa mga kubong gibo ki nipa asin nawe. Naka-istar sinda sa kaladman sa apud na Banuang-Banuang o Binanuahan, na an boot sabihon dating barrio o an dagang kung saen nakatindog an sarong banwaan. Kan taong 1587, pigpuonan kan mga prayleng Fransiskano nin Doktrina kan Cagsawa na bunyagan an mga naka-istar digdi para magin mga Kristiyano. Kan taong 1616, ginibo ninda ining banwaan asin paruko na inapod na Albay. An enot na kura paruko napagibo ki sadit na kapilya asin itinindog an "Mission de San Gregorio Magno de Sawangan".

Kan ika-1 Pebrero 1814, nagtuga an Bulkan Mayon na nagwalat ki dakulang pagkaraot sa lampas 200 taong pag-uswag. Huli kaini, napiritan an mga naka-istar na magbulod sa Taysan (kilala kaidto na "Makalaya"). An mga tawo permanente nang nag-istar sa "Taytay" (sa ngunyan : Bagumbayan) huli ta sa batas na hale sa Gobierno Superior na pinaluwas kan Oktubre 1, 1829, na pigbabawal an pagtindog ki bagong banwaan. Kan taong 1818, an pigaapud na "Sawangan", na midbid na kaidtong "Banwaan kan Albay" nasuway na sa Cagsawa asin piggibo ining kapital kan "Partido de Ibalon" (an dating pangaran nin Provincia kan Albay).

Klima[liwaton | liwaton an gikanan]

Temperatura (grado C):

Enero: 28.6 - 22.4 Febrero: 29.2 - 22.3 Marso: 30.1 - 22.9 Abril: 31.3 - 23.7 Mayo: 32.4 - 24.3 Hunyo: 32.3 - 24.1 Hulyo: 31.8 - 23.8 Agosto: 31.7 - 23.9 Septyembre: 31.6 - 23.7 Oktubre: 31.2 - 23.3 Nobyembre: 30.2 - 23.4 Disyembre: 29.1 - 23.0

Medyo sa Taon: 30.79 - 23.40

Mga Barangay[liwaton | liwaton an gikanan]

Nababanga an Syudad nin Legazpi sa 70 barangay.

  • Arimbay
  • Bagacay
  • Bagong Abre
  • Banquerohan
  • EM's Barrio
  • Maoyod Pob.
  • Tula-tula
  • Ilawod West
  • Ilawod
  • Ilawod East
  • Kawit-East Washington Drive
  • Rizal Sreet., Ilawod
  • Cabagñan
  • EM's Barrio South
  • Cabagñan West
  • Binanuahan West
  • Binanuahan East
  • Imperial Court Subd
  • Cabagñan East
  • Lapu-lapu
  • Dinagaan
  • Victory Village South
  • Victory Village North
  • Sabang
  • EM's Barrio East
  • Kapantawan
  • Pigcale
  • Centro-Baybay
  • PNR-Peñaranda St.-Iraya
  • Oro Site-Magallanes St.
  • Tinago
  • Bitano
  • Bonot
  • Sagpon Pob.
  • Sagmin Pob.
  • Bañadero Pob.
  • Baño
  • Bagumbayan
  • Pinaric
  • Bariis
  • Bigaa
  • Bogtong
  • Bogña
  • Buenavista
  • Buyuan
  • Cagbacong
  • Cruzada
  • Dap-dap
  • Dita
  • Estanza
  • Gogon
  • Homapon
  • Imalnod
  • Mabinit
  • Mariawa
  • Maslog
  • Padang
  • Pawa
  • Puro
  • Rawis
  • San Francisco
  • San Joaquin
  • San Roque
  • Tamaoyan
  • Taysan
  • Matanag
  • Cabugao
  • Rizal Street
  • Buraguis
  • Lamba


Transporte[liwaton | liwaton an gikanan]

An Palayogan kan Legazpi mga 2,280 metrong kahalaba. Kaya kaining magpahugpa' nin mga dakulang eroplanong pang'internasyonal. An Philippine Airlines asin Cebu Pacific naglalayog na duwang beses aru-aldaw hale sa Manila asin Cebu (ciudad). Naaprobar na an paggibo nin bagong Palayogan na Internasyonal nin Legazpi na gigibuhon sa magkatakod na banwaan nin Daraga.

An pagbiyahe sa bus halè sa Manila pagduman sa Legazpi mga 10 o 11 na oras. Sobra pa sa 10 na kompanya nin bus an nagbibiyahe sa Legazpi.

Negosyo[liwaton | liwaton an gikanan]

An pinakaenot na mall sa Kabikolan an Pacific Mall sa Legazpi na nasa sentro kan Landco Business Park. Sa taon na 2008 may gigibuhon na bagong parke nin negosyo na papangaranan nin Embarcadero. Ini ibubugtak sa Legazpi Port Area, harani sa dating pier.

Mga medya[liwaton | liwaton an gikanan]

AM istasyon[liwaton | liwaton an gikanan]

  • DZDI 567 kHz (Crusaders Broadcasting System)
  • DZAB 621 kHz (Philippine Broadcasting Service)
  • DZAC-AM 684 kHz (Audiovisual Communicators, Inc.)
  • DZGB-AM 729 kHz (People's Broadcasting Network)
  • DWZR 828 kHz (Hypersonic Broadcasting Center)
  • DZRC 873 kHz (Filipinas Broadcasting Network)
  • DZLG Bombo Radyo 927 kHz (People's Broadcasting Service)
  • DWBS-AM 1008 kHz
  • DWRL 1080 kHz
  • DWAS-AM 1125 kHz (Mareco Broadcasting Network, Inc.)
  • DZDN-AM 1215 kHz (Audiovisual Communicators, Inc./Bicol University)
  • DWAK 1305 kHz (Manila Broadcasting Company)
  • DZJB/DZGO-AM 1440 kHz (Audiovisual Communicators, Inc.)
  • DZDT-AM Katropa Radio Legazpi 1485
  • DWCT-AM 1557 kHz

FM istasyon[liwaton | liwaton an gikanan]

  • DWRL 88.3 MHz (Radio Corporation of the Philippines)
  • DWMV 89.1 MHz (Mareco Broadcasting Network)
  • DWFX 89.9 MHz (Radio Sorsogon Network)
  • DWII-FM 90.7 MHz (Quest Broadcasting Inc.)
  • DWWF 91.5 MHz
  • DWQA 92.3 MHz
  • DWCQ 98.7 MHz (Delta Broadcasting System)
  • DWCM 99.5 MHz (Pacific Broadcasting System)
  • DWJH-FM 101.1 MHz (Audiovisual Communicators, Inc.)
  • DWGE-FM 101.9 MHz (Mareco Broadcasting Network)
  • DWDR-FM 102.7 MHz (Ultrasonic Broadcasting System)
  • DZJL-FM 103.5 MHz
  • DWOC-FM 104.3 MHz (Eagle Broadcasting Corporation)

Mga panluwas na takod[liwaton | liwaton an gikanan]

Mga ladawan[liwaton | liwaton an gikanan]

Tatak kan Probinsya nin Albay
Mga Syudad asin Banwaan kan Albay
Mga Syudad: Legazpi | Ligao | Tabaco
Mga Banwaan: Bacacay | Camalig | Daraga | Guinobatan | Jovellar | Libon | Malilipot | Malinao | Manito | Oas | Pio Duran | Polangui | Rapu-Rapu | Santo Domingo | Tiwi