Sto. Domingo, Albay

Gikan sa Bikol Sentral na Wikipedia, an talingkas na ensiklopedya
(Pinagbalikwat gikan sa Santo Domingo, Albay)
Jump to navigation Jump to search
Santo Domingo
Sto. domingo Church 2.jpg
Kinamumugtakan kan Santo Domingo
Kinamumugtakan kan Santo Domingo
Tagboan: 13°14′6″N 123°46′37″E Tagboan: 13°14′6″N 123°46′37″E
NasyonFilipinas
Pamamahala
 • Electorado24,897 votantes (9 Mayo 2019)
Hiwas
 • Kabuuhan51.22 km2 (19.78 sq mi)
Populasyon
(Agosto 1, 2015)[1]
 • kabuuhan34,967
 • Densidad680/km2 (1,800/sq mi)
 • Saro
7,415
Economia
 • Klaseikaapat na klaseng banwaan
 • Ingresos₱85,349,164.38 (2016)
Kodigo nin postal
4508
PSGC
050516000
Kodigo telefonico52
TataramonTataramon na Albay Bikol
Tataramon na Tagalog
Websityowww.stodomingo-albay.gov.ph

An Santo Domingo (dating Libog) sarong ikaapat na klaseng banwaan sa probinsya kan Albay, Pilipinas. Ini namomogtak sa tangâ nin duwang sentro komersyal: sa amihanan an siyudad kan Tabaco (17 kilometro an rayô) asin sa subangan an siyudad kan Legazpi (12 kilometro an rayô). An designadong zip code kaini iyo 4508.
Sosog sa sensus kan 1 Agosto 2015, igwa ining 34,967 katawong nag-eerok digdi sa 7,415 kaharongan.

Igwa ining sukol na 51.22 kilometro kwadrado.

Mga Barangay[liwaton | liwaton an gikanan]

Munisipyo

Nababanga an Banwaan nin Santo Domingo sa 23 na Barangay:

  • Alimsog
  • Buhatan
  • Calayucay
  • Fidel Surtida
  • Lidong
  • Bagong San Roque
  • San Juan Pob. (Bgy. 2)
  • Santo Domingo Pob. (Bgy. 4)
  • San Pedro Pob. (Bgy. 5)
  • San Vicente Pob. (Bgy. 6)
  • San Rafael Pob. (Bgy. 7)
  • Del Rosario Pob. (Bgy. 3)
  • San Francisco Pob. (Bgy 1)
  • Nagsiya Pob. (Bgy. 8)
  • Salvacion
  • San Andres
  • San Fernando
  • San Isidro
  • San Roque
  • Santa Misericordia
  • Santo Niño
  • Market Site Pob. (Bgy. 9)
  • Pandayan Pob. (Bgy. 10)

Demograpiko[liwaton | liwaton an gikanan]

Sensus nin Populasyon kan
Sto. Domingo
TaonTawo±% p.a.
1903 5,492—    
1918 7,391+2.00%
1939 7,809+0.26%
1948 9,493+2.19%
1960 10,951+1.20%
1970 15,392+3.46%
1975 17,562+2.68%
1980 19,764+2.39%
1990 22,939+1.50%
1995 25,586+2.07%
2000 27,392+1.47%
2007 30,711+1.59%
2010 32,414+1.98%
2015 34,967+1.45%
Toltolan: Philippine Statistics Authority[2][3][4][5]

Heograpiya[liwaton | liwaton an gikanan]

Napapalibotan ini kan mga banwaan kan Bacacay asin Malilipot sa parteng amihanan, siyudad kan Legazpi sa habagatan, an bulkan Mayon sa sulnopan, asin an Golpo nin Albay sa subangan. Igwa ining sokol na 4,713 metro kuwadrado.

An 3,581 ektarya kaini natatanom sa niyog, sitrus, abaka, asin iba pang kahoy na nagbubunga. Mayor na hanap-buhay kan mga taga-Santo Domingo yaon sa cottage industry. Masabi na 31.64% kan trabahador inbwelto sa abaca handicraft.

Uusipon[liwaton | liwaton an gikanan]

An Santo Domingo, pagpoon saro sana sa barrio kan munisipyo kan Ibalon (siyudad kan Legazpi ngonyan). Kan taon 1749 nahimo kan pamayo kani na si Don Domingo Castellanos na mapasuway ini sa munisipyo kan Ibalon.

An pangaran niyang dati na "Li-bog" sabi daa hale sa taramon na "libot" na boot sabihon likaw nin huli ta bako ining direktang inaagihan kan mga byahero haleng Legazpi pasiring sa Tabaco. Ooyohon kun baga.

Alagad kan Agosto 4, 1959, sa pwersa kan Akta Republika 2520, binago an pangaran. Nagin nang Santo Domingo, pinag-ayog sa pangaran kan patrona kan lugar na si Santo Dominico de Guzman. Napangyari an siring huli ki Tecla S. Ziga, an Kongresista kan Albay kadto.

Sinasabing memorable an petsang Hulyo 1816 ta iyo ni si pagsalakay kan mga Moro sa Li-bog asin saro sa saindang dakop nakauli sana pakalihis 20 taon. Kan taon 1832, an Li-bog nagkaigwa kan pinaka-enot niyang residenteng padi, si Padre Martin Martinez. Sa parehong taon nahaman man an Presedencia Municipal sa pamamayo ni Kapitan Teodoro Felebrico asin ini iyo na ngonyan an natitindogan kan edipisyo munisipal.

An Santo Domingo bantog huli ta siya an kinamundagan ni Potenciano Gregorio, Sr. kompositor kan kantang bikol na Sarong Banggi, asin an banwaan na ini iyo man an nagin sentro kan paglaban sa Hapon. An namayo kan mga gerilya iyo si Kolonel Faustino Flor, sarong propiong taga-Santo Domingo.

An banwaan na ini poon pa kan 1616, pirming hinuhumbalan kan mga pag-alboroto kan Bulkan Mayon asin sa mga pagtuga kani grabe an danyos na nakawsa orog na kan mga taon 1993 buda 1999, asin kan taon 2006. Alagad, an mga taga-Sto. Domingo tatao nang magsagang sa mga hampak kan bulkan.

Turismo[liwaton | liwaton an gikanan]

Huli sa halabang kosa niya na nagaatubang sa Gulfo kan Albay, dakulaon an oportunidad kan banwaan na ini pag-abot sa turismo. An saiyang baybayon pambihira ta ini maitom, gibo kan naghuros na mga buga kan bulkan Mayong. Dakul na mga resort an nagsa lugar sa kalabaan kaini. Sa toninong na banggi, matatanaw an kahiwasan kan makilyab na tubig Gulfo, an parte kan syudad nin Legazpi na nagkikimat-kimat, asin an kabilugan kan bulan.

Toltolan[liwaton | liwaton an gikanan]

  1. https://www.psa.gov.ph/sites/default/files/attachments/hsd/pressrelease/R05.xlsx.
  2. Sensus kan Populasyon (2015). "Rehiyon V (Rehiyon Bikol)". Kabuuhang Populasyon kan lambang Provincia, Syudad, Banwaan asin Barangay. PSA. Retrieved 20 Jun 2016. 
  3. Census of Population and Housing (2010). "Rehiyon V (Rehiyon Bikol)". Kabuuhan populasyon sa lambang Provincia, Syudad, Banwaan asin Barangay. NSO. Retrieved 29 Jun 2016. 
  4. Mga Sensus kan Populasyon (1903–2007). "Rehiyon V (Rehiyon Bikol)". Table 1. Population Enumerated in Various Censuses by Province/Highly Urbanized City: 1903 to 2007. NSO. 
  5. "Province of Albay". Municipality Population Data. LWUA Research Division. http://122.54.214.222/population/MunPop.asp?prov=ALB&province=Albay. Retrieved on Disyembre 17, 2016. 

Mga panluwas na takod[liwaton | liwaton an gikanan]

Tatak kan Probinsya nin Albay
Mga Syudad asin Banwaan kan Albay
Mga Syudad: Legazpi | Ligao | Tabaco
Mga Banwaan: Bacacay | Camalig | Daraga | Guinobatan | Jovellar | Libon | Malilipot | Malinao | Manito | Oas | Pio Duran | Polangui | Rapu-Rapu | Santo Domingo | Tiwi