Tabaco

Gikan sa Bikol Sentral na Wikipedia, an talingkas na ensiklopedya
Jump to navigation Jump to search
Tabaco
Tabaco Church.JPG
Kinamumugtakan kan Tabaco
Kinamumugtakan kan Tabaco
Tagboan: 13°21′0″N 123°43′48″E Tagboan: 13°21′0″N 123°43′48″E
NasyonFilipinas
Pigtugdas1731
Pamamahala
 • Electorado24,897 votantes (9 Mayo 2019)
Hiwas
 • Kabuuhan117.14 km2 (45.23 sq mi)
Populasyon
(Agosto 1, 2015)[1]
 • kabuuhan133,868
 • Densidad1,100/km2 (3,000/sq mi)
 • Saro
27,533
Economia
 • Klaseikaapat na klaseng syudad
 • Ingresos₱465,759,515.34 (2016)
Kodigo nin postal
4511
PSGC
050517000
Kodigo telefonico52
TataramonBikol Sentral
Tataramon na Albay Bikol
Tataramon na Tagalog
Websityowww.tabacocity.com.ph

An Syudad nin Tabaco sarong ikaapat na klaseng syudad sa Filipinas kan Albay sa Filipinas. Kataid kaini an Malinao sa norte, an Polangui asin Oas sa sulnupan, an Bulkan Mayon sa sur, an Malilipot sa sur-sirangan asin an Golpo nin Lagonoy sa sirangan. An designadong zip code kaini iyo 4511.
Sosog sa sensus kan 1 Agosto 2015, igwa ining 133,868 katawong nag-eerok digdi sa 27,533 kaharongan.

Igwa ining sukol na 117.14 kilometro kwadrado.

Mga barangay[liwaton | liwaton an gikanan]

Nababanga an Tabaco sa 47 barangay.

  • Agnas (San Miguel Island)
  • Bacolod
  • Bangkilingan
  • Bantayan
  • Baranghawon
  • Basagan
  • Basud (Pob.)
  • Bogñabong
  • Bombon (Pob.)
  • Bonot
  • San Isidro
  • Buang
  • Buhian
  • Cabagñan
  • Cobo
  • Comon
  • Cormidal
  • Divino Rostro (Pob.)
  • Fatima
  • Guinobat
  • Hacienda (San Miguel Island)
  • Magapo
  • Mariroc
  • Matagbac
  • Oras
  • Oson
  • Panal
  • Pawa
  • Pinagbobong
  • Quinale Cabasan (Pob.)
  • Quinastillojan
  • Rawis (San Miguel Island)
  • Sagurong (San Miguel Island)
  • Salvacion
  • San Antonio
  • San Carlos
  • San Juan (Pob.)
  • San Lorenzo
  • San Ramon
  • San Roque
  • San Vicente
  • Santo Cristo (Pob.)
  • Sua-Igot
  • Tabiguian
  • Tagas
  • Tayhi (Pob.)
  • Visita (San Miguel Island)

Demograpiko[liwaton | liwaton an gikanan]

Sensus nin Populasyon kan
Tabaco
TaonTawo±% p.a.
1903 21,946—    
1918 24,812+0.82%
1939 29,957+0.90%
1948 33,209+1.15%
1960 46,416+2.83%
1970 60,572+2.69%
1975 65,254+1.50%
1980 72,634+2.17%
1990 85,697+1.67%
1995 96,993+2.35%
2000 107,166+2.16%
2007 123,513+1.98%
2015 133,868+1.01%
Toltolan: Philippine Statistics Authority[2][3][4][5]

Osipon[liwaton | liwaton an gikanan]

Dakol an bersiyon kan kapangaranan kan Tabaco. Pero halos gabos ini kaagid kan osipon na ini:

May saro daang daraga an rinani ki sarong nangangalagkalag na Espanyol para maghapot kun ano ang pangaran kan lugar na inabtan niya. Mala sa diperensiya sa tataramon, dai tulos nasabutan kan daraga su kaipuhan saiya kan dayo. Mantang nangyayari ini, natanawan su duwa kan maimunon na ama kan babayi. Mala ta huna pigkursunada su saiyang aki, nagparagasod ining "Tabak ko! Tabak ko!" hanap-hanap su saiyang umal para garo ipantigbas sa Kastila. Nakadulag su Espanyol, dara-dara an paghuna na an pangaran kan lugar na nadumanan niya Tabak ko.

Alagad, pwede man talaga an ngaran na "Tabaco" hale sa "tabak" (sundang) nin huli ta bantogan an lugar na ini sa paggibo ki mga tabak. Sagkod ngonyan iyo ini an dakulang hanapbuhay sa barangay kan Cobo, kun saen manlaenlaen na produktong may tarom arog kan tabak (sundang), tarom nin kodkodan, gunting, basabas, gapas, asyab, landok, palaw, pisaw. tigib, asbp. an mahihiling asin mababakal igdi. Mala ta an simbolo kan Cobo sa daratangan niya iyo an sarong panday may kapot na maso yaon sa aktong pagpokpok kan lansang nakapadatol sa toto'pan.

Istorya[liwaton | liwaton an gikanan]

Sa Estado Geografico Estadistico Historico na sinurat ni Padre De Huerta kan 1805, nagpuon an nakasurat na istorya kan syudad kan 1587 sa paagi kan mga misyonaryong Pransiskano. Kan 1616 naging enot na permanenteng ministro si Padre Pedro De Alcareso kun kasuarin man naitugdok an simbahan para ki San Juan Bautista na, sagkod ngonian iyo an patron kan syudad.

Pero dawa kaini, kan 1731 sana enot na may nailistang Presidente kan banwa, sa pagkatawo ni Martin Aguirre. An nakatukaw ngonian na si Krisel Luistro, na an titulo na Alkalde kan Syudad ay pan 177 nang nagkapot kan poder.

Naging syudad an banwaan kan Tabaco kan Marso 4, 2001 sa irarom kan House Bill No. 7851 buda Republic Act No. 9020. An Opisyal na Selyo dinisenyo hali sa ospion kan kapangaranan kan Tabaco, na ngonian piggagamit sa paagi kan Municipal Council Resolution No. 29 kan Pebrero 23, 1966.

Ekonomiya[liwaton | liwaton an gikanan]

An Tabaco dating kapitolyo na ekonomiya nin Albay, bago pa naging importante an Legazpi. Maski ngonyan, an Puertong Internasyonal nin Tabaco an pinaka mahigos na puerto sa enterong Rehiyon Bikol. An pinaka importanteng produkto kan ciudad iyo an bagas, mais, kamote, gulay, niyog asin abaka. Importante man an pag-aataman kan mga manok, orig asin an pagdadakop kan mga sira sa Golpo nin Laganoy.

Libro Manungod sa Tabaco[liwaton | liwaton an gikanan]

Mga ladawan[liwaton | liwaton an gikanan]

Toltolan[liwaton | liwaton an gikanan]

  1. https://www.psa.gov.ph/sites/default/files/attachments/hsd/pressrelease/R05.xlsx.
  2. Sensus kan Populasyon (2015). "Rehiyon V (Rehiyon Bikol)". Kabuuhang Populasyon kan lambang Provincia, Syudad, Banwaan asin Barangay. PSA. Retrieved 20 Jun 2016. 
  3. Census of Population and Housing (2010). "Rehiyon V (Rehiyon Bikol)". Kabuuhan populasyon sa lambang Provincia, Syudad, Banwaan asin Barangay. NSO. Retrieved 29 Jun 2016. 
  4. Mga Sensus kan Populasyon (1903–2007). "Rehiyon V (Rehiyon Bikol)". Table 1. Population Enumerated in Various Censuses by Province/Highly Urbanized City: 1903 to 2007. NSO. 
  5. "Province of Albay". Municipality Population Data. LWUA Research Division. http://122.54.214.222/population/MunPop.asp?prov=ALB&province=Albay. Retrieved on Disyembre 17, 2016. 

Mga panluwas na takod[liwaton | liwaton an gikanan]

Tatak kan Probinsya nin Albay
Mga Syudad asin Banwaan kan Albay
Mga Syudad: Legazpi | Ligao | Tabaco
Mga Banwaan: Bacacay | Camalig | Daraga | Guinobatan | Jovellar | Libon | Malilipot | Malinao | Manito | Oas | Pio Duran | Polangui | Rapu-Rapu | Santo Domingo | Tiwi