Sergio Osmeña

Gikan sa Bikol Sentral na Wikipedia, an talingkas na ensiklopedya
Maglukso sa: paglibotlibot, hanapon
Osmena.jpg

Si Sergio Osmeña (13 Desyembre 1878 - 19 Oktobre 1961) nagin presidente kan Filipinas sa edad na 67 asin iyo an enot na taga-Bisaya na nagkapot nin siring na pwesto. Siring ki Manuel Quezon, nagtapos siya kan saiyang abogasya sa Unibersidad kan Santo Tomas. Nagtukaw siya komo presidente nin haros duwang taon (1944-1946). Siya man an kagmukna kan Partido Nacionalista.

Siya man nagin gobernador probinsyal kan Cebu nin sarong taon (1904), Assymblyman asin Speaker nin siyam na taon, Senador, Speaker Pro Tempore, myembro kan Gabinite, asin Bise-presidente. Kaiba niya si Manuel Quezon pagduman sa Estados Unidos kan magsakyada an Hapon sa Filipinas asin sindang duwa nagmukna kan government-in-exile asin siring man, kaiba niya an pwersa ni Heneral Douglas MacArthur kan ini buminalik sa Filipinas sa pagpalayas sa mga mananakop na Hapon.

Sa mga mayor na proyekto niya kan siya nagtukaw komo p residente, iyo an pagpasulit kan mga departamento ehekutibo na nagkararaot huli sa pagsakop kan Hapon. Dai man siya nag-ontok sa kampanya na magin talingkas an Filipinas sa Estados Unidos.

Pamilya asin Kaamayan Kan Saiyang Buhay[liwaton | liwaton an gikanan]

Siya mestisong Insik na may dugong Kastila asin ipinangaki sa Cebu ki Juana Osmeña y Suico. Sa elementarya niya nagklase sa Unibersidad kan San Carlos. Ipinadagos niya an pagklase niya sa San Juan de Letran College kun saen nakaklase niya si Manuel Quezon. Kinua niya an kurso sa abogasya sa Unibersidad kan Santo Tomas asin sa eksamen sa mga abogado nakamit niya an ika-2 pwesto kan taon 1903.

Kan Abril 10, 1901, inagom niya si Estefania Chiong Veloso kun saen nagkaigwa siya nin walong aki- si Vicente, Edilberto, Nicasio, Milagros, Emilio, Teodoro, Jose, Sergio, Jr. Duwang taon pakalihis na magadan an agom niyang ini taon 1920, nag-agom siya liwat asin an naagom niya iyo si Esperanza Limjap. Nagkaigwa siya nin tolong aki igdi- si Ramon, Rosalina asin si Victor.

Karera sa Pulitika[liwaton | liwaton an gikanan]

Si Osmeña ikinaaqg sa kwartang 50 pesos

Taon 1900, siya peryodista asin tinogdas an peryodikong El Nuevo Dia, na nag-abot nin tolong taon. Kan taon 1904, an administrasyon kolonyal kan mga Amerikano pignombrahan siya gobernador kan Cebu. Dangan duwang taon kaini, nabotohan na siya komo gobernador kan Cebu man giraray. Kan siya gobernador, nagdalagan siya sa eleksyon sa enot na Asamblea Filipina kan taon 1907 kun saen siya nakaluwas. Igdi sa Asambliya, napili siyang Speaker. Sa edad na 29 pa sana siya na an saro sa pinaka-halangkaw na opisyal kan Filipinas kan panahon na idto.

Siya asin si Manuel Quezon na gikan Tayabas, si Jose Fuentebella kan Ambos Camarines, itinogdas an Partido Nacionalista komo pantampad sa Partido Federalista na nakabase sa Manila. An duwang ini (Osmeña asin Quezon) , poon kaidto, nagin nang magka-kompetensya sa onra asin sa pwesto. Sa sunod-sunod na turno, siya nagin bise-presidente sa irarom kan Philippine Commonwealth.

Nag-osol siyang Amerika kan taon 1933 sa paglakaw kan pagpasar kan sinasabing Hare-Hawes-Cuttings Independence Bill na nasapawan man ngani kan Tydings-Mcduffie Act kan taon 1934.

Kan gera, nagpasiring siya sa Amerika kaiba si Quezon asin kan magadan si Quezon (1944) siya na an nagin presidente. Kan eleksyon kan 1946, nagdalagan siya sa kargong presidente asin dai nagkampanya ta an apat na polong taon (40) na serbisyo niya sa publiko iyo an hustong rekord sabi niya na makmpanya para saiya. Anopaman, nadaog siya ni Manuel Roxas na naripol an 54 porsyento kan mga boto asin iyo an nagin enot na presidente kan independienteng Republika kan Filipinas.

Nagretiro na siya sa Cebu kan madaog siya sa eleksyon kan 1946 asin nagadan siya sa edad na 83 igdi sa Veteran's Memorial Hospital sa Quezon City. Nakalubong siya sa Manila North Cemetery kan Manila.

Mga panluwas na takod[liwaton | liwaton an gikanan]

  • Phili9ppine Archipelago-Sergio Osmeña[1]

Toltolan[liwaton | liwaton an gikanan]

  • Zaide, Gregorio F. (1984) Philippine History and Government. National Bookstore Printing Press.
Tatak kan Presidente kan Filipinas
Mga presidente kan Filipinas
Emilio AguinaldoManuel L. QuezonSergio OsmeñaJose P. LaurelManuel RoxasElpidio QuirinoRamon MagsaysayCarlos GarciaDiosdado MacapagalFerdinand Marcos
Corazon AquinoFidel V. RamosJoseph EstradaGloria Macapagal-Arroyo
Tatak kan Bise Presidente kan Filipinas
Mga bise presidente kan Filipinas
Sergio OsmeñaElpidio QuirinoCarlos GarciaDiosdado MacapagalEmmanuel PelaezFernando LopezSalvador LaurelJoseph EstradaGloria Macapagal-ArroyoTeofisto Guingona
Noli de CastroJejomar Binay