Bikolog

Gikan sa Bikol Sentral na Wikipedia, an talingkas na ensiklopedya
Jump to navigation Jump to search

An Bikolog o Tagakol (pigsogpon na "Bikol" sagkod "Tagalog") apod sa sarong grupo nin tataramon na kun saen naghalo an mga katagâ o taramon na bikol asin Tagalog. Ini mahihiling sa mga parte na naghahampangan an Tataramon na Bikol sagkod Tataramon na Tagalog. Arog sa Camarines Norte dangan sa pirang parte kan Camarines Sur

Komparasyon[liwaton | liwaton an gikanan]

Pagkukumparar kan -on, -i asin -hon[liwaton | liwaton an gikanan]

Bikol Sentral Tagalog Bikolog
Si Juangko saróng suldados kan sakong nasyon. Si Juangko ay isang sundalo ng aking bansa. Si Juangko saróng sundalo kan sakong nasyon.

An halimbawá sa itaas mahihiling sa duwang raya an pagkakaiba kan Bikol sagkod Tagalog dangan sa pantolong raya mahihiling an Bikolog. Kun papansinon an sundalo asin suldados magkasintanog kaya kun dadangungon garo an sundalo saróng tataramon na Bikol

An pagdadagdag kan hulapi na -on, -hon asin -i sa taramon na Tagalog mahihiling digdi.

Bikol Sentral Tagalog Bikolog
Tínuhon mo man sinda sa luwas ta boot ka ninda makaulay. Pansinin mo naman sila sa labas dahil gusto ka nilang makausap. Pansinon mo man sinda sa luwas ta gustohon ka ninda makaulay.

An mga tataramon sa itaas saróng halimbawá kan pigtataram kan mga taga-Calabanga na kun saen an taramon-ugat na arog kan pansin, pagdadagdag lang nin -on asbp. Alagad an mga hulapi ini may kanya-kanyang gamit. Halimbawá dae pwedeng dagdagan nin -hon an taramon na Tagalog pansin ta malainon ining dangogon asin lapáon o buraot nin sa teksto, an hunlaping -hon pwede lang gamiton kun an taramon nagtatapos sa patanog (a,e,i,o,u) arog kan basa magigin basahon. Sa paggamit kan hulapi na -i piggagamit lang ini sa mga ulayan.

Halimbawá: (Pirang mga parataram sa Calabanga) Saróng Diyalogo

Ina: Nonoy! sampayi naman iniyong (ining) sinampay sa sampayan tanganing maalang na an satóng mga badó ta mayo na kitang susúlúton.
Aki: Mah... Dae pa bagá iniyo Banlaw, Banlawi na múna niyo (ini) ta dae pa ini nababanlawan.
Ina: Sabi daa ni Onido pigbanlawan na daa iniyong badó, hambogon talagang Aki kong iniyo. Ta pag'ulí kaini, ase!!. Hanapi daw 'to aking ito.
Aki: Aram ko kun nasaen si Onido, sana kompyuteran na naman 'to.
Ina: Sundui tapos paulii 'to ta tatabuhaon ko to.

Iba pan Halimbawá[liwaton | liwaton an gikanan]

  • BASA^

Basahon - boot sabihon sa ingles "to read" Basaon - boot sabihon sa ingles "to wet" Basai - boot sabihon "basaon mo na to/iyan"


Nota: ^ - dae pig-abay an duon, langkaw asin pundo kan tanog.