Luis Dato

Gikan sa Bikol Sentral na Wikipedia, an talingkas na ensiklopedya
Maglukso sa: paglibotlibot, hanapon
Si Luis Dato[1]
An marker sa pagromdom sa plasa kan Baao para ki Luis Dato

Si Luis Guevarra Dato (4 Hulyo 1906 - 29 Enero 1984) sarong Bikolanong poeta, edukador, periodista, kolumnista asin dating alkalde (1942-1946)[2] kan Baao, Camarines Sur. Siya binibisto man na sarong Bikolista na naghingowa man na mapakarhay na toltol an pagsurat sa Bikol.

An mga magurang niya iyo sinda Eugenio Dato y Esplana asin Barbara Guevarra y Imperial. Siya sobrino kan pinaka-enot na Pilipinong Obispo si Jorge Barlin.

Komo parasurat

Nakasurat siya nin sobra sa limang gatos na rawitdawit, kadaklan kaini sa Ingles, asin sa Bikol. Nagin siyang parasurat sa magasin na Sanghiran nin Bikol (1927-1931), sa mga peryodikong Bicol Star (1932-1934), Tingong nin Banwaan (1939-1940), Naga Times, Bicol Mail asin staff member kan magasin na Bicolandia, Juan de la Cruz, sa peryodikong Bicol Examiner, Naga Times asin kan magasin na Bikolana. Nagin man siyang kolumnista sa Balalong (1975-1977) kun saen may binibilog siyang bokabularyo kan mga inapod niyang "Mga Pambihirang Tataramon Sa Bikol." Dakul man na kantang Bikol an saiyang dinamot na matipon asin saiyang pinapublikar sa mga peryodikong ini kaya lang daing darang nota. Pambihirang kahamanan niya iyo an pagsurat kan epikong "The Land of Mai," na iyo na an enot asin pinakahalabang epiko sa Ingles dapit sa historya kan Filipinas. Siring man pinalís niya sa Ingles an Bikol Pasyon asin an enot na kabtang kaini nagluwas sa semanal na peryodikong Bicolandia (1928-1932) asin an ikaduwang kabtang napalagda niya sa Bicol Examiner (1947) asin sa Bicol Star (1952).

Mga pagbisto

Pinagmirar siya asin ginawadan nin titulong "Outstanding Catholic Poet" kan taon 1965 kan United Poets Laureate International, sarong pangkinaban na kaayonan nin mga poeta. Kan Hulyo 4, 2012, sarong konkretong memorial an ikinaag sa parke kan gobyerno lokal kan Baao sa pakitabangan kan pribadong kaayonan sa kultura, an Burikbutikan Artists Collective, Inc sa pagtaong onra ki Dato bilang sarong mahusay na parasurat. [3]

Inadalan asin karera

Nag-adal siya nin elementarya sa syudad kan Naga, naghayskul parte sa syudad kan Naga asin pigtapos sa Unibersidad kan Pilipinas, nagkua siya kan Liberal Arts asin kan saiyang abogasya sa parehong eskwelahan alagad tinapos niya ini sa Unibersidad kan Nueva Caceres (1951).

Laen kan pagtukaw niya komo alkalde sa banwaan nin Baao nagin man siyang technical assistant asin PRO sa opisina ni Gobernador Juan Triviño (1951-1959) sa Camarines Sur. Nagtokdo man siya sa mga kolehiyo siring sa Naga College (1953-1954) (ngonyan Naga College Foundation), sa Unibersidad kan Nueva Caceres (1955-1967), asin sa St. Anthony College (1947-1951; 1967-) (ngonyan University of Saint Anthony).

Mga Sinurat

  • A Collection of Verse (1926) Manila
  • My Book of Verses (1926) Manila
  • The Instant Lyre (Manuskrito)
  • The Land of Mai (sarong epiko sa Ingles manongod sa historya kan Filipinas)
  • Vocabulario Bikol-Ingles-Kastila (1963)
  • Kantahon na Bikol (1969)
  • Morfologia kan Tataramon na Bikol (utay-utay pinaluwas sa Naga Times)
  • Patotodon sa Bikol (Bikol Mail)
  • Sarabihon sa Bikol

Toltolan

  1. Retrato nin Luis Dato gikan sa blog na LGDato ni Stephen Cenon Dato Talla
  2. Luis, Dato G. Land of Mai Ciudad nin Iriga 1975
  3. http://www.bicolmail.com/2012/?p=2036

Ginunuan

  • Istorya Nin Kabikolan. Jaime T. Malanyaon. AMS Pre4ss. Naga City. 1991. 568 p.
  • Stephen Dato Talla's Website- [1]
  • Balalong, sarong semanal na peryodiko sa Naga, pinupublikar kadto ni dainang Gob. Juan F. Triviño.
  • Bikol Journalism Since The 1890's. Ramon Olaño, Jr. The Knight, Vol. XVIII, No. 1, Ateneo de Naga. Nov. 1965