Tataramon na Bikol

Gikan sa Bikol Sentral na Wikipedia, an talingkas na ensiklopedya
Magluksó sa: paglibotlibot, hanapon
Bikol
Pigtataram sa: Filipinas 
Rehiyon: Rehiyon Bikol
Total na parataram: 3.9[1] million
Pamilya nin tataramon: Austronesian
 Malayo-Polinesyo
  Borneo-Filipinas
   Sentral na Filipinas
    Mga tataramon na Bikol
     Bikol 
Sistema nin pagsurat: Latin (Filipino variant);
Nakasurat sa Baybayin kan panahon 
Official status
Opisyal na tataramon kan: none
Sa regulasyon kan: Komisyon sa Wikang Filipino
(Commission on the Filipino Language)
Mga koda nin tataramon
ISO 639-1: mayò
ISO 639-2: bik
ISO 639-3: bcl — Central Bicolano
Para sa mga tataramon na Bikol, hilingon tabì an Mga tataramon na Bikol

An tataramon na Bikol Sentral (Ingles: Central Bikol) o Bikol sana[2], an pinakapigtatarám asín pinakanasasabòtan na tataramon sa Rehiyon Bikol. Ini an sarô sa mga panginot na tataramon sa Filipinas na pigtatarám kan haros 3.9[3] milyon katawo.

Kabali an tataramon na ini sa Coastal Bicol, sarô sa mga grupo nin tataramon sa rehiyon kan pamilya nin mga tataramon na Bikolnon. Pigtatarám iní sa dakulang parte kan Camarines Sur, subangán na parte kan Albay, sulnopan kan Camarines Norte, asín norteng parte kan Sorsogon sagkód isla nin Burias sa Masbate.

Mga laóg

Mga diyalekto [liwatón]

Bikol-Naga [liwatón]

An diyalektong Bikol Sentral Naga o Bikol Naga na pigtataram sa primer asín segundo distrito kan Camarines Sur (apwera sa Del Gallego), syudad nin Naga, sagkód San Pascual, Masbate iyó an pig-aapod na "Standard Bikol". Nasasabòtan iní kan kadaklán na parataram nin mga tataramon na Bikol. Sa mga ibang parte kaining probinsya an tataramon bakong Bikol Sentral, halimbawa, "tataramon na Bikol Rinconada."

ang ginikanan kan barangay panal

ang ginihikan kan ngaran kan barangay panal iyo ang sarong kahoy nagngangaran na PANAL.

ang kahoy na ini, dakula asin halangkaw sa gabos na kahoy sa saiyang palibot. ang saiyang dahon darakula siring sa palad nin makusog asin maisog sa tawo na nagtataong proteksyon sa mga mag-iirok saiya arog kan maya gampan, kalaw, uwak, asin kuwaw na nangangaipo nin marhay, magayon, asin masarig na lugar para pailihan asin maging permanenteng istaran.

Bikol-Legazpi [liwatón]

An diyalektong "Bikol Legazpi"[4] iyo an tataramon kan mga Ciudad nin Legazpi asin Tabaco sa probinsia nin Albay, pati kan mga banwa nin Malinao, Malilipot, Bacacay, Sto. Domingo, Manito, Rapu-Rapu. Bikol Legazpi man an tataramon kan distrito nin Bacon sa Ciudad nin Sorsogon asin sa banwa nin Magallanes sa probinsia nin Sorsogon. Dakula an impluwensia kaining diyalekto sa mga ibang parte kan probinsia nin Albay saka Sorsogon huli ta' piglalakop ini kan mga estasyon nin radyo asin telebisyon hale sa Legazpi. Sa mga ibang parte kaining probinsia, iba na an tataramon, halimbawa, "Bikol Miraya."

Bikol-Partido [liwatón]

An diyalektong "Bikol Partido"[5] iyo an tataramon kan mga banwa nin Tigaon, Ocampo, Sangay, San José, Goa, Lagonoy, Caramoan asin Garchitorena sa probinsia nin Camarines Sur, pati sa banwa nin Tiwi sa probinsya nin Albay.

Bikol-Daet [liwatón]

An diyalektong "Bikol Daet"[6] iyo an tataramon kan mga banwa nin Daet, San Vicente, Talisay, Mercedes asin Basud, sa probinsia nin Camarines Norte. Tagalog an tataramon sa mga ibang banwa kaining probinsia.

Bikol-Virac [liwatón]

An diyalektong "Bikol Virac"[7] iyo an tataramon kan mga banwa nin Virac, Bato, San Miguel, Baras, Gigmoto asin Cololbon, sa parteng sur kan probinsia nin Catanduanes. Segun kay Malcolm Mintz,[8] iba asin distinto an tataramon sa parteng norte kaining isla na baku sakop nin pigaapod na "Bikol Sentral."


Iba pang mga tataramon na Bikol [liwatón]

Mga toltolan [liwatón]

Mga panluwas na takod [liwatón]