Holy Rosary Minor Seminary

Gikan sa Bikol Sentral na Wikipedia, an talingkas na ensiklopedya
Maglukso sa: paglibotlibot, hanapon
An historikal na pananda kan Holy Rosary Minor Seminary

An Holy Rosary Minor Seminary (dati: Seminario Conciliar de Nueva Caceres) sarong eskwelahan na Romano Katoliko para sa mga magpapadion sa Syudad nin Naga, Filipinas. Tinugdas ini kan Marso 7, 1793 ni Antonio Gallego, O.P., Arsobispo kan Manila.[1]

Namumugtak ini ngunyan sa kalye Elias Angeles, barangay kan Sta. Cruz asin kanatad niya an Metropolitanong Katedral nin Naga kahampang niya an Palasyo Arsobispado nin Caceres. An saiyang mga kurso sa kolehiyo binibisto asin akreditado kan Departamento nin Edukasyon.

Uusipon[liwaton | liwaton an gikanan]

An inot na Seminaryo gibo sana sa tiklad-asin-kahoy na pagharongon na namumugtak sa barangay Dinaga, lugar kun sain nakatugdok an Fiesta Hotel ngunyan. Ini an rason kun napano ta naapod an kalye diyan na Padian (ngunyan Kalye Caceres), na boot sabihon "gibohan nin mga padi." An taramon na Padian, gikan sa katagang parian, minatumoy sa lugar na estaran kan mga Instik sa gilid kan salog abot sa barangay Tabuco. Alagad, igwa nang pinag-aapod na Casa de Clerigos na namumugtak sa pampang salog kan 1645-1670 sosog sa mga lumang babasahon.[2]

Ipinatindog an Seminaryo kan Marso 7, 1797 ni Domingo Collantes, O.P., Obispo kan Nueva Caceres sosog sa pananda na yaon sa mayor na tata kaini. Si Obispo Collantes an nag-organisar asin nagpainagurar kaini kan taon Marso 7, 1793. Pakalihis nin apat na taon, sa termino mansana niya, nagkaigwa kan sinasabing Canonical Erection kaini. Nagpoon an pagtugdas kan institusyon kan termino ni Obispo Juan Antonio de Orbigo, O.F.M. na nagtukaw komo Obispo kan Nueva Caceres poon taon 1778 abot taon 1788.[3] Sa sarong folleto na pinaluwas kan Museo del Seminario Conciliar de Nueva Caceres, daing gayo aram an eksaktong panahongkun kasuarin tinogdas.[4]

Huli ta an lugar harani sa pampang salog kaladman asin pirming sinasanop kan tubig haleng salog, pinagmarhay na idakit an Seminario sa presenteng lugar na namumugtakan Katedral. Ini nangyari sa panahon kan an obispo kan Nueva Caceres iyo si Bernardo de la Concepcion, O.F.M., Obispo kan Nueva Caceres poon 1816 abot 1829. Pinagmukna niya an kaisipan na sararoon an Katedral (dati nalulugar sa Naga City People's Mall) asin an palasyo kan Obispo. An proyektong saiyang pinonan mas nakakadakula ta gibo na sa ladrillo asin gapo.

Sa panahon na nagtukaw komo Obispo si Manuel Grijalvo, O.S.A., taon 1848-1861, an Seminaryo nag-agi sa mga kalamidad. Kan Oktobre 24-27, 1856, may uminaging makusogon na bagyo asin nagkarurugba ini. Napahirahay man ini alagad dai pa ngani napipintahan, natomtom sa dakulang kasulo an enterong edipisyo kan umagahon nin Agosto 22, 1860. Kaya igwang panahon na, mantang dai pa natutugdok an edipisyo, an klase ginigibo sa kumbento kan San Francisco na nakalugar sa gilid kan salog nin Naga, atubangan kan namumugtakan na ngunyan kan monumento kan Quince Martires.

Pighingoa man kuta ni Obispo Grijalvo mapasulit an edipisyo mala ta nagkampanya siya asin nakatipon hale sa mga donasyon nin 10,000 na pesos alagad dai niya naabot an pagpoon kan pagpatindog kaini. Sa saiyang testamento, nag-ambag pa siya nin 1,000 pesos hale sa sadiring bulsa.

Panahon ni Obispo Gainza[liwaton | liwaton an gikanan]

Sa panahon ni Francisco Gainza, Obispo kan Nueva Caceres poon 1862 abot 1879, napagantad an kamugtakan kan Seminaryo. Sa saiyang paghihingoa asin pag'oonoy, naitindog niya liwat an edipisyo kaini, asin dinugangan niya pa nin saro na iyo na ining nakahampang sa tinampo, nagaayog sa arkitekturang Moslem. Palaen pa kayan, napakaray an mga kurso sa pag'adal pagkapadi huli sa pagpromulgar nin mga bagong leyes asin napabago an institusyon ta ginibo nang seminario-colegio. Ibinalyo niya an pag-administrar kaini sa mga Pading Paul, mga padi na myembro kan Congregacion de la Mision. Ini sarong orden na tinogdas ni San Vicente de Paul kan taon 1625.

Paglaog kan taon na 1925, pinagboot ni Obispo Francisco Reyes na an seminaryo bagohon na an pangaran. Inapod nang Seminario del Santissimo Rosario. Mga arog man kaining taon na an mga estudyante na dai man magpapadi sinuway na sa seminaryo asin ini an pinakaenot na nagin mga estudyante kan Camarines Sur Catholic Academy kan an huri pig'organisar.

Taon 1945, panahon nin gera, an mga Hapon binomba an Seminaryo alagad dai man naradas. Ini pinahirahay ni Obispo Pedro Santos ngani makabalik sa dati niyang kamugtakan. Kan taon na 1964, an pangaran kan seminaryo hinira otro, asin inaapod nang Holy Rosary Seminary. Komo aragihan bagyo an Bikol, dai naman nakaligtas sa makusogon na bagyo kan 1970 an seminaryong ini. Mala ta grabi an pagkarugba kaini asin dakula an ginasto kan Simbahan sa pagpahirahay. An Obispo kan panahon na iyan iyo si Obispo Teopisto Alberto.

Kan Hunyo 11, 1978, pinagdeklara an seminaryo komo sarong National Historical Landmark kan Filipinas. Kan Septyembre 5, 1988, sa pormal na seremonya pinamayohan kan Arsobispo na iyo si Reberendo Leonardo Legaspi, O.P., D.D., duwang importanteng pagbabago an nangyari sa buhay kan seminaryo. Enot pinangaranan na ining Holy Rosary Minor Seminary asin ikaduwa , pinag-inaguraran an Museo sa seminario, bagay na iyo an pinaka-enot na seminario na magkaigwa nin siring. Opisyalmente, an dara kaining pangaran Museo del Seminario Conciliar de Nueva Caceres.

Sa orog na pagpakaray kan serbisyo kan seminaryo asin ikadugang sa hararom na pag-adal kan mga seminarista, kan Oktobre 17, 2003 binuksan asin benenditahan ni Arsobispo Leonardo Legaspi, O.P., D.D., an Bishop Collantes Library, na 280 metro kwadrado an hiwas, kayang magsangat nin 30,000 na libro asin makaka-igo na magpwesto an sanggatos katawo na parabasa.

Igwa ini nin kuleksyon kan mga libro sa Humanidades, orog na sa Pilisopiya, asin nin mga bantogan na parasurat poon pa kan lumang panahon sagkod ngonyan, asin siring man sa syensya. May partikular na saray igdi nin mga libro na Bikoliana asin sa Asian Studies. An libraryo inginaran ki Obispo Domingo Collantes, nagtukaw na Obispo sa Nueva Caceres kan 1788 abot 1808.

Mga kursong tangro kan Seminario[liwaton | liwaton an gikanan]

An laog kan Seminario

Sa presente, an Seminaryo nagtatangro nin mga kurso sa Artes Bachiller, major sa Pilosopiya, minor sa Religious Education na binibisto kan Commission on Higher Education.

Mga Kurso sa Pilosopiya:

Major Courses:Introduction to Philosophy, Logic and Argumentation, Epistemology, Philosophy of Man, Metaphysics, History of Ancient Philosophy, History of Medieval Philosophy, History of Modern Philosophy, Contemporary Philosophy, Oriental Philosophy I & II, General Ethics, Special Ethics, Philosophy of Religion, Science, and Language, Social and Political Philosophy with Marxism, Philosophy of Human Rights, Indigenous Philosophy.

Minor in Religious Education Courses:The Bible and Jesus Christ, The Doctrines of Christian Faith, Living the Christian Faith, Liturgy and Worship in the Church, Catechetical Methodology with Practicum, Family Life and Population Education.

Mga Administrador asin mga Estudyante[liwaton | liwaton an gikanan]

Sa lindong kan pamamayo ni Most Rev. Rolando Octavus Tria Tirona, O.C.D.,D.D. an presenteng Rector kan Seminaryo iyo si Fr. William M. Parde sa asistensya kan mga director na sa Most Rev. Jose Rojas ( Director of Intellectual Formation), Fr. Benedick John Eguia (Liturgy Moderator), Fr. Eric Bobis (Director of Spiritual Formation), Fr. Nunilon Bancaso (Director of Pastoral Formation), Fr. Nelson Zaballa (Director of Human Formation), Fr. Manuel Zagada (Executive Dean of Studies), Fr. Eugene Lubigan (Financial Administrator).

Kalakawan kan mga pinaadal niya[liwaton | liwaton an gikanan]

An seminaryo, saiyang ikakapamansag, iyo an ginikanan kan dakul na mga pading nagkapot kan liderato kan Simbahan. Duwang polo may saro (21) kan Obispo kan Simbahan hale igdi naggraduar. An enot na Pilipinong Obispo si Jorge Barlin asin an saro sa anom na Filipinong Kardinal si Jose Tomas Kardinal Sanchez igdi man pareho nagtapos.

Dakulaon man an papel kaini sa kalakawan kan Pamanang Banwaan ta siya an pinagtaposan pag'adal ni Jose Maria Panganiban asin igdi man naggraduar si Tomas Arejola saka siyam (9) kan kaglimang 15) Bikolanong martir na iyo sinda P. Gabriel Prieto, P. Severino Diaz, Leon Hernandez, Mariano Ordenanza, Mariano Arana, Camilo Jacob, Ramon Abella, Domingo Abella, asin si Tomas Prieto.

Mga ladawan[liwaton | liwaton an gikanan]

Toltolan[liwaton | liwaton an gikanan]

  1. Gerona, Danilo (1988). From Epic to History A Brief Introduction to Bicol History. Naga City: Ateneo de Naga. p. 81.
  2. Gerona, Danilo (1988). From Epic to History A Brief Introduction to Bicol History. Naga City: Ateneo de Naga. p. 81.
  3. ...nakaya niyang mag-andorog sa mga pangangaipo, espiritual asin temporal kan saiyang mga sakop, mapahirahay an katedral, asin makapatogdok nin sarong palasyo asin sarong seminario conciliar ngani iyo an mag-ataman kan pagpadi kan mga seminarista..."Domingo Abella (Bikol Annals, 1954, p. 139)
  4. Folleto na pinalagda kan Museo del Seminario Conciliar de Nueva Caceres
1. Bikol Annals. A Collection of Vignettes of Philippine History. vol 1. Abella, Domingo. 1954. Manila. 384 p.
2. The Diocesan Seminary. Sarong artikulo nagluwas sa Peñafrancia Official Souvenir Program, Sept. 20-21 1941. d. 118,183,185,187,189. Kagsurat: Agapito Sacristan, C.M., Rector Kan Seminario (1937- ? )Sa Souvenir Program na ini igwa pang ibang mga seriosong artikulo dapit sa piyesta kan Penafrancia, asin manongod sa pagkasuronod kan mga Obispo sa Nueva Caceres. 210 na boklit

Mga panluwas na takod[liwaton | liwaton an gikanan]