Tataramon na Yoron

Gikan sa Bikol Sentral na Wikipedia, an talingkas na ensiklopedya
Jump to navigation Jump to search
Yoron
ユンヌフトゥバ
Yunnu Futuba
Katutubo saHapon
RehiyonAn Yoronjima na nasa Mga isla nin Amami, Prepekturang Kagoshima
Katutubong mga parataram
950 (2004)[1]
Haponiko
Mga kodigo nin tataramon
ISO 639-3yox
Glottologyoro1243[2]

An tataramon na Yoron (ユンヌフトゥバ Yunnu Futuba) sarong diyalekto na kumpol nin diyalekto na pigtataram sa Yoronjima sa Prepekturang Kagoshima, sur-subangang Hapon. Saro ini sa Mga tataramon na Norteng Ryukyuano, na kun saen sarong sub-sanga ini na nasa pamilya nin tataramon na Haponiko. Saro an tataramon sa pinaka nanganganib na mga tataramon sa gabos kan Hapon.

Katutubong terminolohiya[liwaton | liwaton an gikanan]

Segun ki Kiku Hidenori, na namumuno sa mga aktibidad sa pag-iingat, an mga tawo kan Isla nin Yoron, Kagawaran ng Kagoshima, pig-aapod an saindang tataramon na "Yunnu Futuba."[3] Mas maray, sarong diksyunaryo na pinagsama-sama kan saiyang ina na si Kiku Chiyo (b. 1927) an nagtao nin /junnuhu⸢tuba/ bilang porma nin kataga o taramon sa saindang komunidad in iniistaran, Mugiya-higashiku. Kasama sa iba pang mga tataramon na saiyang nakolekta iyo an /junnu⸢jun/ (Doon nin Yoron), /nizjancju⸢jun/ (doon kan mga tawo kan Mugiya-higashiku asin Mugiya-nishiku), /sima⸢jun/ (nagtataram kan diyalekto), /sima⸢guci/ asin /simahu⸢tuba/ (tataramon kan isla/komunidad).[4] Yamada Minoru (b. 1916) provides the word forms of the community of Chabana: /⸢ju⸣nnu ⸢fu⸣tuba/ and /⸢ʃi⸣ma ⸢fu⸣tuba/ (the island's language).[5]

Mga diyalekto[liwaton | liwaton an gikanan]

Segue sa sarong lokal na folklorist na si Kiku Chiyo, mababanga an mga diyalektong Yoron sa tolong grupo:[4]

  • Chabana
  • Asato (/asi⸢tu/), Gusuku (/gusi⸢ku/ ~ /gusu⸢ku/), Ritchō, Kanō (/ha⸢noː/) asin Nama (/naː⸢ma/)
  • Mugiya-higashiku, Mugiya-nishiku asin Furusato (/puru⸢satu/)

Dawa pigkokonsiderar Minsan an distritong Mugiya na magkaigwa nin naiibang porma kan pagsayod asin intonasyon.

Mga pinagkuanan[liwaton | liwaton an gikanan]

  • Yorontō-go jien (1995) by Yamada Minoru. The author is from Chabana, Yoron Island of the Amami Islands but also collected data from other communities on the island.
  • Yoron hōgen jiten (2005) by Kiku Chiyo and Takahashi Toshizō. A dictionary for Kiku's home community, Mugiya-higashiku, Yoron Island of the Amami Islands.

Mga toltolan[liwaton | liwaton an gikanan]

  1. Yoron at Ethnologue (18th ed., 2015)
  2. Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2017). "Yoron". Glottolog 3.0. Jena, Germany: Max Planck Institute for the Science of Human History. 
  3. Kiku Hidenori 菊秀史 (2011). "Yoron no kotoba de hanasō 与論の言葉で話そう". Nihon no hōgen no tayōsei o mamoru tame ni 日本の方言の多様性を守るために (PDF) (in Japanese). pp. 12–23. 
  4. 4.0 4.1 Kiku Chiyo 菊千代 and Takahashi Toshizō 高橋俊三 (2005). Yoro hōgen jiten 与論方言辞典 (in Hapon). 
  5. Yamada Minoru 山田實 (1995). Yorontō-go jiten 与論島語辞典 (in Japanese). 

Nababasa pa lalo[liwaton | liwaton an gikanan]

Plantilya:Mga tataramon kan Hapon