Tataramon na Banjar

Gikan sa Bikol Sentral na Wikipedia, an talingkas na ensiklopedya
Jump to navigation Jump to search
Banjares
Bahasa Banjar
بهاس بنجر
Katutubo saIndonesya, Malaysia
RehiyonSur na Kalimantan (Indonesya), Malaysia
KatutuboMga tawo nin Banjar
Katutubong mga parataram
3.5 Milyon (2000 Sensus)[1]
Mga kodigo nin tataramon
ISO 639-3Arinman:
bjn – Banjar
bvu – Bukit Malay
Glottologbanj1241[2]
Linguasphero31-MFA-fd
An tataramon na Banjar sa sinyal nin Iskriturang Jawi kan opisina nin nayong Lok Tamu sa Mataraman, sa sub-distritong Rehensiyang Banjar, Sur na Kalimantan, Indonesya

An Banjar (Banjar: Bahasa/Basa Banjar, Indonesya: Bahasa Banjar, Jawi: بهاس بنجر), sarong tataramon na Austronesyo na pigtataram kan mga tawo nin Banjar sa provincia nin Sur na Kalimantan kan Indonesya. Kaidto na an Banjares kun sa historiya, saróng nomadikong mga parakalakal, an Banjares pigtataram na sa bilog na Indonesya asin sa kinában nin Malay.

Gamit[liwaton | liwaton an gikanan]

Espesyal sa isla nin Kalimantan, kayang ikonsiderar na an Banjares bilang sarong lingua franca, tibaad halawig ining piggagamit sa toló kan limáng mga provincia kan Kalimantan: Sur na Kalimantan, Subangan na Kalimantan, asin Sentral na Kalimantan, na may eksepsyon sa Sulnupan na Kalimantan asin Norteng Kalimantan, kun saen mas popular an Malay.

An Pagkakaigwang relasyon sa Estandarteng Malay[liwaton | liwaton an gikanan]

Miski an Banjares pigkokondiser minsan na magin Malay,[1] bakó ining partikular na harani sa ibang mga tataramon na Malayan.[3] Nababangâ ini sa duwáng mayoridad na mga diyalektos; an diyalektos na itaas na salog (Banjar Hulu) asin an ibabang salog (Banjar Kuala). An panginot na pagkakaibá kan duwáng diyalektos mahihiling sa ponolohiya asin mga leksiko, alagad maririsá man na may diit na mga pagkakaibá sa estruktura nin sintaktiko. An Banjar Hulu igwa lang nin tolóng vowel, iyo an /i/, /u/, asin /a/. Kun an tataramon nagkaigwá nin ibang vowels apwera sa toló, mariribayan an dayuhang vowel kan saró sa mga ini pigbase sa pagkaharanihan kan langkaw asin iba pang kalidad kan mga vowel.

Pagsayód[liwaton | liwaton an gikanan]

Halimbawá, titistingon kan parataram na Banjarese na ipronounce an tataramon nin Ingles na "logo", an tanog kaini nasasayód sa tataramon nin Indonesya para sa inosenté, an "lugu". An tataramon nin Indones na "orang" na para sa tawo maisasayod sa "urang". An tataramon nin "ke mana" (saen/sain) maitataram miski sa pagbaybay, magigin "ka mana". An iba pang naiibang katangian kan diyalektos na Banjar Hulu an mga tataramon minapuón sa saróng vowel mas arog sa pagsasayod kan tanog na /h/ sa atubangan kan mga tataramon. An kadagdagan kan tanog na /h/ kaya man marisá sa pagbaybay

Alpabeto[liwaton | liwaton an gikanan]

Alpabeto
a b c d é g h i j k l m n ny ng o p r s t u w y
Halaga kan ponetiko
a b d ɛ g h i k l m n ɲ ŋ o p r s t u w j

[4]

Mga diyalektos[liwaton | liwaton an gikanan]

An minoridad na diyalektos, an Bukit, pig-assign na suway sa kodang ISO.

Hilngon man[liwaton | liwaton an gikanan]

Mga toltolan[liwaton | liwaton an gikanan]

  1. 1.0 1.1 Banjar at Ethnologue (18th ed., 2015)
    Bukit Malay at Ethnologue (18th ed., 2015)
  2. Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2017). "Banjar–Bukit Malay". Glottolog 3.0. Jena, Germany: Max Planck Institute for the Science of Human History. 
  3. Austronesian Basic Vocabulary Database
  4. Hapip, Abdul Jebar (2006). Kamus Banjar Indonesia, Cetakan V.