Tataramon na Subanon

Gikan sa Bikol Sentral na Wikipedia, an talingkas na ensiklopedya
(Pinagbalikwat gikan sa Tataramon na Subanen)
Jump to navigation Jump to search
Subanen
Subanon, Subanun, Subano
Kalibugan, Kolibugan
RehiyonSulnupang Mindanao
Katutubong mga parataram
(400,000 pigbanggit 1978–2011)[1]
Austronesyo
Mga kodigo nin tataramon
ISO 639-3Manlaen-laen:
syb – Sentral
stb – Norte
suc – Sulnupan
skn – Kolibugan
laa – Lapuyan (Sur)
sfe – Subangan
Glottologsuba1253[2]


An Tataramon na Subanon (Subanen asin Subanun man) saróng tataramon na Austronesyo na kagsadiri kan mga tataramon na Mindanao. Pigkonsiderar ining tipakal kan lingguwista bilan saróng kumpol nin diyalektos na dakol kaysa sa tataramon na monolitiko. Pigtataram an Subanon sa dakol na lugar sa Zamboanga Peninsula na pinangaranan na mga Provincia kan Zamboanga Sibugay, Zamboanga del Norte asin Zamboanga del Sur, asin sa Misamis Occidental kan Norteng Mindanao. Igwa man nin masusukol na mga Komunidad nin Subanon sa Misamis Oriental. Kadaklan sa mga pangaran kan Subanen, Subanon o Subanun, mantang an mga pigkaloob an sadiri sa Islam pigtutukoy an saindang sadiri bilanKalibugan.

Panlaog na Klasipikasyon[liwaton | liwaton an gikanan]

Pigklasipikar ni Jason Lobel (2013:308) an urí kan Subanen sa mga minasunod.

  • Subanen
    • Sulnupan
      • Sulnupang Subanon
      • Sulnupang Kolibugan
    • Nukleyar
      • Sulnupang Nukleyar
        • Tawlet-Kalibugan Subanen
        • Salug-Godod Subanen
      • Subangang Nukleyar
        • Sur Subanen
        • Sentral Subanen
        • Norteng Subanen
        • Subangang Subanen

Piglista ni Lobel (2013:308) an mga minasunod na mga inobasyon sa kada saró sa mga minasunod na mga sub-grupo.

  • Nukleyar Subanen: *k > Ø
  • Sulnupang Subanen: *k > /k/
  • Subangang Nukleyar Subanen: *r > /l/
  • Sulnupang Nukleyar Subanen: *r > /r/
  • Sulnupang Subanen: *r > /l/ (independentante sa lugar, arog sa pakikipagkontak sa Tausug, Maguindanaon, Butuanon, Cebuano, asin/o Ilonggo, kun saen napasasairarom ini sa *r > /l/ shift independentante kan kada saró)

Notable man an Proto-Subanen sa pagigin kumpletong pagkawará kan Proto-Mas Dakulang Sentral Filipino na *h.

Nagtao man si Lobel (2013) nin mga rekonstrusyon kan Proto-Subanen.


Halimbawá[liwaton | liwaton an gikanan]

Pigpapahiling an koda kan awit nin Sulnupang Subanon na Momula ita 'Matánom kita'.[3]


Momula ita
Sulnupang Subanon Bikol Sentral
Gumani ita
Gumani ita
Landu’ da’da’an ta
Po’ gumani ita
Gumani ita
Gumani ita
Di’ na mobon sinsaan ta
Gumani ita
Magunó kita
Magunó kita
Kinakaogma ta an kadakilaan
Tibaad magunó kita
Magunó kita
Magunó kita
An pagsakit dae mahaloy
Magunó kita

Mga Toltolan[liwaton | liwaton an gikanan]

  1. Sentral at Ethnologue (18th ed., 2015)
    Norte at Ethnologue (18th ed., 2015)
    Sulnupan at Ethnologue (18th ed., 2015)
    Kolibugan at Ethnologue (18th ed., 2015)
    Lapuyan (Sur) at Ethnologue (18th ed., 2015)
    Subangan at Ethnologue (18th ed., 2015)
  2. Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2017). "Subanon". Glottolog 3.0. Jena, Germany: Max Planck Institute for the Science of Human History. 
  3. Sambiton an kasalaan: Imbalidong <ref> tatak; mayong teksto na ipinagtao para sa reperensiya na pinagngaranan na LDTC

Panluwas na Takod[liwaton | liwaton an gikanan]