Tataramon na Sambal

Gikan sa Bikol Sentral na Wikipedia, an talingkas na ensiklopedya
Jump to navigation Jump to search
Sambal
Sambali
Katutubo saFilipinas
RehiyonZambales, Pangasinan, Metro Manila, Palawan
KatutuboMga tawo nin Sambal
Katutubong mga parataram
70,000 (2000)[1]
Opisyal na estado
Opisyal na tataramon sa
Panrehiyonal na tataramon sa Filipinas
Sa regulasyon kanKomisyon sa Wikang Filipino
Mga kodigo nin tataramon
ISO 639-3xsb
Glottologtina1248[2]
Sambal language map.png
Mga lugar kun saen pigtataram an Sambal
Pwedeng igwang mga simbolong IPA phonetic sa Unicode sa pahinang ini. Hilingon an IPA chart para sa Ingles para sa lyabeng sa pagtaram basado sa Ingles.

An Sambal o Sambali (Kastila: zambal) saróng tataramon na Sambaliko na pangenot na tinataram sa provincia kan Zambales sa Filipinas. Sa ngunyan igwa ining mga 102,867 na mga parataram.[3]

Mga Uri[liwaton | liwaton an gikanan]

Igwang tolóng panginot na uri an Sambal: Sambal, Bolinao asin Botolan. Pangenot na tinataram an Sambal sa mga banwaan kan Sambalenyo Santa Cruz, Candelaria, Masinloc, asin Iba; mahihiling man an pirang mga tinataram sa Quezon, Palawan. An Bolinao naman piggagamit naman san mga mamamanwa kan Bolinao asin Anda, Pangasinan. Pangenot na pigtataram an Botolan sa mga bawaan nin Sambalenyo kan Botolan asin Cabangan. Igwa pang limang uri an tataramon na Sambal na pigtataram kan Aeta sa .manlaen-laen na kabukidan nin Zambales.

Mga halimbawang teksto[liwaton | liwaton an gikanan]

Ama Namin[liwaton | liwaton an gikanan]

Sambal[liwaton | liwaton an gikanan]

Bersyon gikan sa Mateo[liwaton | liwaton an gikanan]

Ama mi a ison ha langit,
sambawon a ngalan mo.
Ma-kit mi na komon a pa-mag-ari mo.
Ma-honol komon a kalabayan mo iti ha lota
a bilang anamaot ison ha langit.
Biyan mo kami komon nin
pa-mangan mi para konan yadtin awlo;
tan patawaron mo kami komon ha kawkasalanan mi
a bilang anamaot ha pa-matawad mi
konlan ampagkasalanan komi.
Tan komon ando mo aboloyan a matokso kami,
nokay masbali ipa-lilih mo kamin kay makagawa doka,
ta ikon moy kaarian, kapangyarian tan karangalan a homin
panganggawan. Amen.[4]

Bersyon gikan sa Lucas[liwaton | liwaton an gikanan]

Ama mi, maipatnag komon a banal mon kapangyarian.
Lomato ana komon a awlon sikay mag-ari.
Biyan mo kamin pa-mangan mi sa inawlo-awlo.
Inga-rowan mo kami sa kawkasalanan mi bilang
pa-nginganga-ro mi konlan nagkasalanan komi
tan ando mo kami aboloyan manabo sa tokso.
Wamoyo.[4]

Botolan (bersyon gikan sa Mateo)[liwaton | liwaton an gikanan]

Tatay nawen ya anti ha katatag-ayan,
Hay ngalan mo ay igalang dayi nin kaganawan.
Andawaten nawen ya tampol kayna dayin mag-arí.
Mangyari dayi ya kalabayan mo bayri ha babon lotá
Bilang ombayro ha katatag-ayan.
Hapa-eg ay biyan mo kayin pamamangan ya
angka-ilanganen nawen.
Patawaren mo kayi ha kawkasalanan
nawen bilang pamatawad nawen ha
nakapagkasalanan konnawen.
Agmo kayi biyan ma-irap ya pagsobok boy
ipakarayó mo kayi koni Satanas.[5]

Nasyunal na salawikain kan Filipinas[liwaton | liwaton an gikanan]

An mga tataramon, igwa nin mga Pakistan tataramon na Sambal siring man an nasyunal na salawikain kan Filipinas,[6] pigsusundan ini kan Tagalog.

  • Sambal : “Hay kay tanda mamanomtom ha pinang-ibwatan, kay maka-lato sa ampako-taw-an.”
  • Sambal (Botolan): “Hay ahe nin nanlek ha pinag-ibatan, ay ahe makarateng ha lalakwen.”
  • Tagalog: “Ang hindi marunong lumingon sa pinanggalingan ay hindi makararating sa paroroonan.”

mga Toltolan[liwaton | liwaton an gikanan]

Mga sanggunian[liwaton | liwaton an gikanan]

  1. Sambal at Ethnologue (18th ed., 2015)
  2. Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2017). "Tina Sambal". Glottolog 3.0. Jena, Germany: Max Planck Institute for the Science of Human History. 
  3. http://www.ethnologue.com/show_family.asp?subid=92420
  4. 4.0 4.1 http://www.christusrex.org/www1/pater/JPN-sambal-tina.html Sambiton an kasalaan: Invalid <ref> tag; name "TinaAmaNamin" defined multiple times with different content
  5. http://www.christusrex.org/www1/pater/JPN-sambal-botolan.html
  6. http://iloko.tripod.com/philproverb.html

Mga panlabas na lagod[liwaton | liwaton an gikanan]